Retatrutide: kompletny przewodnik po badaniach potrójnego agonisty

Każdy receptor dodaje inną dźwignię. Agonizm wobec receptora GLP-1 pobudza wywołane składnikami odżywczymi uwalnianie insuliny, obniża wydzielanie glukagonu i działa na ośrodkowe i obwodowe szlaki regulujące bilans energetyczny. GIP to drugi hormon inkretynowy, a prace nad odkryciem cząsteczki przypisały spadek spożycia kalorii jej ramionom działającym na receptory GIP i GLP-1.^[11][1]

Nowym elementem jest receptor glukagonu. Glukagon jest najbardziej znany z podnoszenia stężenia glukozy we krwi, ale przeglądy opisują jego dalsze role: pobudzanie lipolizy i utleniania tłuszczów w wątrobie, zmniejszanie spożycia kalorii i zwiększanie wydatku energetycznego — to ostatnie wykazano co najmniej w modelach zwierzęcych. U otyłych myszy dodanie aktywności wobec receptora glukagonu do ramion inkretynowych nasilało utratę masy ciała dzięki większemu wydatkowi energetycznemu.^[12][1]

Wynikają z tego dwa zastrzeżenia. Mechanizm wydatku energetycznego ustalono u zwierząt; to, jak przewlekła aktywacja receptora glukagonu przebiega u ludzi, łącznie z jej ryzykami, wciąż jest badane, co literatura przeglądowa mówi wprost. A ponieważ glukagon podnosi stężenie glukozy, związki oparte na glukagonie łączy się z aktywnością wobec GLP-1, by zrównoważyć ten efekt. Proporcje między ramionami to decyzja projektowa, a nie coś oczywistego.^[12]

Kluczowe badanie fazy 2, opublikowane w New England Journal of Medicine w 2023 roku, przydzieliło losowo 338 dorosłych z otyłością lub nadwagą ze schorzeniem związanym z masą ciała do grup otrzymujących co tydzień retatrutide w dawce 1, 4, 8 lub 12 mg albo placebo przez 48 tygodni. Osoby badane nie miały cukrzycy. Pierwszorzędowym punktem końcowym była procentowa zmiana masy ciała po 24 tygodniach.^[3]

Po 24 tygodniach średnia zmiana masy ciała metodą najmniejszych kwadratów wynosiła −7,2% w grupie 1 mg, −12,9% przy 4 mg, −17,3% przy 8 mg i −17,5% przy 12 mg, wobec −1,6% w grupie placebo. Po 48 tygodniach wartości te wynosiły −8,7%, −17,1%, −22,8% i −24,2%, wobec −2,1%. W grupie 12 mg do 48. tygodnia redukcję o co najmniej 15% osiągnęło 83% osób, wobec 2% w grupie placebo.^[3]

Dwa szczegóły wpływają na to, jak należy czytać te liczby. Żołądkowo-jelitowe zdarzenia niepożądane zależały od dawki i częściowo łagodziła je niższa dawka początkowa w ramionach ze zwiększaniem dawki, a częstość akcji serca rosła zależnie od dawki, osiągając szczyt w 24. tygodniu, po czym spadała. Było to też badanie fazy 2: umiarkowana liczebność grup, 48 tygodni obserwacji i brak twardych punktów końcowych klinicznych, takich jak zdarzenia sercowo-naczyniowe.^[3]

Osobne badanie fazy 2 przydzieliło losowo 281 osób z cukrzycą typu 2 w USA do grup otrzymujących retatrutide, placebo lub dulaglutyd — uznanego agonistę receptora GLP-1. Po 24 tygodniach HbA1c spadło maksymalnie o 2,02 punktu procentowego w grupie 12 mg ze zwiększaniem dawki, wobec 0,01 w grupie placebo i 1,41 w grupie dulaglutydu. Po 36 tygodniach masa ciała zmniejszyła się maksymalnie o 16,94%. Nie odnotowano ciężkiej hipoglikemii ani zgonów.^[4]

Podbadanie badania w otyłości obejmowało 98 osób ze stłuszczeniową chorobą wątroby związaną z dysfunkcją metaboliczną (MASLD) i co najmniej 10% tłuszczu w wątrobie. Po 24 tygodniach zawartość tłuszczu w wątrobie zmniejszyła się względem wartości wyjściowej średnio o 42,9% przy 1 mg oraz o 81,4% i 82,4% przy 8 i 12 mg, wobec wzrostu o 0,3% w grupie placebo; 86% osób z grupy 12 mg osiągnęło prawidłową zawartość tłuszczu w wątrobie, poniżej 5%. Zawartość tłuszczu w wątrobie to miara zastępcza, a nie dowód dotyczący włóknienia czy długoterminowych wyników wątrobowych.^[5]

Podbadanie składu ciała w badaniu w cukrzycy mierzyło masę tłuszczową metodą DXA po 36 tygodniach. Całkowita masa tłuszczowa zmniejszyła się o 26,1% w połączonych grupach 8 mg i o 23,2% przy 12 mg, wobec 4,5% w grupie placebo, a autorzy podali, że udział szczupłej masy ciała w utraconej masie był podobny jak przy innych metodach leczenia otyłości. Oba pomiary ukończyły tylko 103 osoby, co ogranicza precyzję.^[6]

Pierwszym recenzowanym wynikiem fazy 3 jest TRANSCEND-T2D-1, opublikowane w The Lancet w 2026 roku. Badanie przydzieliło losowo 537 dorosłych z cukrzycą typu 2 kontrolowaną wyłącznie dietą i wysiłkiem fizycznym, w ośrodkach w USA, Meksyku i Indiach, do grup otrzymujących co tydzień retatrutide w dawce 4, 9 lub 12 mg albo placebo przez 40 tygodni. HbA1c spadło o 1,69, 1,86 i 1,94 punktu procentowego, wobec 0,81 w grupie placebo, a masa ciała zmniejszyła się o 11,5%, 13,9% i 15,3%, wobec 2,6%.^[7]

W tym badaniu przerwania leczenia z powodu zdarzeń niepożądanych wynosiły 2–5% przy retatrutide i 0% w grupie placebo. Najczęstszymi zdarzeniami były łagodne do umiarkowanych działania żołądkowo-jelitowe, które z czasem ustępowały, i nie odnotowano ciężkiej hipoglikemii. W grupie 4 mg wystąpiły dwa zgony; oba uznano za niezwiązane z badanym lekiem.^[7]

Program w otyłości, TRIUMPH, obejmuje cztery badania fazy 3 z udziałem ponad 5800 osób: badania koszykowe, w których badania obturacyjnego bezdechu sennego i choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego zagnieżdżono w badaniach kontroli masy ciała, badanie u osób z chorobą sercowo-naczyniową oraz samodzielne badanie w chorobie zwyrodnieniowej stawów. TRIUMPH-1 ma w ClinicalTrials.gov status zakończonego, a badanie nerkowe TRANSCEND-CKD opublikowało swój projekt. Ten przewodnik doda wyniki fazy 3 w otyłości, gdy ukażą się w recenzowanym czasopiśmie.^[8][9][10]

We wszystkich opublikowanych badaniach dominowały zdarzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, wymioty i zaparcia), w większości łagodne do umiarkowanych i zależne od dawki. W badaniu fazy 2 w cukrzycy zgłosiło je 35% osób otrzymujących retatrutide — od 13% przy najniższej dawce do 50% w jednej grupie z szybkim zwiększaniem dawki — wobec 13% w grupie placebo. W badaniu w otyłości częstość akcji serca rosła zależnie od dawki, a po 24. tygodniu spadała.^[4][3]

Dyzestezje, czyli nieprawidłowe odczucia skórne, takie jak pieczenie lub mrowienie, obserwowano w badaniach klinicznych retatrutide, a także semaglutide i tirzepatide. Analiza nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii z 2026 roku wzmocniła dowody na ten sygnał dotyczący całej klasy i wykazała, że występuje częściej przy wyższych dawkach i silniejszych agonistach receptora GLP-1.^[13]

Równie ważne jest to, czego nie wiadomo. Opublikowane badania fazy 2 i 3 trwały od 36 do 48 tygodni i żadne nie było zaprojektowane do pomiaru zdarzeń sercowo-naczyniowych ani długoterminowego bezpieczeństwa, a metaanaliza sieciowa BMJ z 2026 roku oceniła pewność dowodów dla nowych związków, w tym retatrutide, jako bardzo niską do niskiej. Opis przypadku z 2026 roku dotyczył osoby z cukrzycą typu 1, której stan gwałtownie się pogorszył po użyciu kupionego online produktu sprzedawanego jako retatrutide; związku przyczynowego nie udało się ustalić, a autorzy zauważyli, że skład i czystość takich produktów mogą być niepewne.^{[3][4][7][14][15]}

No. Retatrutide is an investigational compound. The 2026 phase 3 publication describes it as under clinical development for type 2 diabetes, obesity and related complications, and the European Medicines Agency's database of authorised medicines lists no retatrutide product and no EPAR as of September 2026.^[7][17]

Nauka antydopingowa zaczyna nadrabiać zaległości. W badaniu z 2026 roku opracowano i zwalidowano według kryteriów WADA metodę oznaczania retatrutide w ludzkim osoczu i moczu metodą spektrometrii mas, powołując się na obawy przed nadużywaniem w sporcie. W próbkach od czterech osób, które same podawały sobie ten związek, retatrutide nie wykryto w moczu, a osocze pozostawało przydatną matrycą przez około 56 dni od pierwszej dawki.^[16]

Status może się zmienić, gdy dane z fazy 3 zostaną złożone do regulatorów. Ewentualne pozwolenie w UE pojawi się w bazie produktów leczniczych EMA, a ten przewodnik zostanie wtedy zaktualizowany.^[17]

Peptyds dostarcza retatrutide jako liofilizowany peptyd badawczy do laboratoryjnych prac in vitro, z dokumentacją serii opisaną na naszej stronie o jakości. Nie jest produktem leczniczym, nie jest dostarczany do stosowania u ludzi ani zwierząt, a nic na tej stronie nie opisuje, jak ktokolwiek miałby go stosować.

Stan dowodów warto znać dokładnie: potrójny agonista receptorów GIP, GLP-1 i glukagonu z opublikowanymi danymi z fazy 1 i 2, pierwszym recenzowanym badaniem fazy 3 w cukrzycy typu 2, badaniami w otyłości zarejestrowanymi jako zakończone, ale w chwili pisania bez recenzowanych wyników, i bez pozwolenia na dopuszczenie do obrotu w UE. Zainteresowanie badawcze tą cząsteczką jest uzasadnione. Konsumenckich twierdzeń o odchudzaniu te dowody nie potwierdzają.^{[1][3][7][9][17]}